powrót do strony głównej





1.Pracownia



Pracownia powinna odpowiadać przepisom BHP. Najkorzystniejsza temperatura dla koszykarza to 18 - 19 stopni C. Przy pracach cięższych /meble, duże kosze /najlepsza temp. to 16-18 stopni C. Powierzchnia do pracy dla jednego pracownika nie może być mniejsza jak 6 m² dla dwóch 10 m² ,dla większej ilości koszykarzy przeciętna nie powinna wynosić mniej jak 4m². Pracownia nie może mieścić się w suterenie i na poddaszu. Pomieszczenie musi mieć dobrą wętylację. Stosunek powierzchni okien do powierzchni podłogi powinien wynosić 1 do 8. Żródło światła powinno pada na stanowisko pracy.




Pomieszczenia sanitarno-higieniczne:


W przypadku braku szatni każdy pracownik powinien posiadać szafkę z otworami wentylacyjnymi. Należy też zapewnić miejsce do umycia się. Odległość do ubikacji nie powinna przekraczać 75 m. Miejsce do spożycia posiłków powinna być wydzielone z przeznaczeniem na jednego pracownika 1,1 m². Należy zapewnić podstawowe środki do mycia zlew /miednica /mydło i ręcznik. Zakład pracy zapewnia też odzież ochronną. Jeśli temperatura na dworze przekracza 25 stopni należy dostarczać na koszt zakładu napoje chłodzące.




Wyposażenie pracowni:


Stołek koszykarski, szafka na narzedzia, ława koszykarska, półka na przybory osobiste /kubek, herbata, łyżeczka itp. /regał na formy, sortownica do wikliny, podręczny magazynek na materiał, kosz na śmieci, pojemnik na odpady użyteczne, pojemnik na szpice, krzeslo dla klienta, wieszak, szafa na odzież, Moczarka do wikliny, Pojemnik z kwasem szczawiowym do wytrawiania gotowych wyrobów, biurko, kuchenka oraz regały na wyroby gotowe




Narzędzia:


Nóż, sekator, szydło cienkie i grube cążki do zwijania drutu, obcęgi, kombinerki, metr, ubijak metalowy, zginacz do kijów, duży i mały młotek, rozłupka do szczypania prętów na taśmę, ręczna taśmiarka, ostrzałka do noży, piłka do drewna oraz formy




Organizacja pracy:


Pierwszą czynnością jest wybranie i zamoczenie spałek do wykonania dna kosza, po czym wybieramy pręty do wyplotu dna, które też moczymy. Kolejno wybieramy pręty do wykonaniu poszczególnych faz kosza z pewnym zapasem i te moczymy na końcu. Między czasie namokły nam spałki i pręty do wyplotu dna. Po wyplocie dna mamy gotowe do pracy pozostałe pręty. /Czas moczenia wikliny w zależnośćci od grubości wikliny od 0,30 min. do 1 godz. Dobrym sposobem jest nawilgocenie wikliny /szczególnie grubej np. na bieliźniarki /w przeddzień rozpoczęcia pracy. Wiklinę należy owinąć mokrą szmatą i Tak pozostawić na noc. Należy pamiętać że przemoczenie wikliny powoduje jej pękanie przy pracy.




2.Produkcja



Wyplot dna


-dno okrągłe

W zależności od wielkości dna wybieramy od 6 do 10 spałek. Nas interesuje dno do kosza na owoce o średnicy 15 cm. Tak więc potrzeba nam 6 spałek /spałki muszą być grubsze od pozostałych prętów potrzebnych do wykonania kosza /Spałki muszą być dłuższe od średnicy dna około 3 do 4 cm z pośród gotowych spałek wybieramy 3 grubsze, które po środku rozłupujemy pozostałych 3 zaciętych wybieramy jedną i na nią nakładamy trzy rozłupane, po czym dodajemy dwie pozostałe. Należy wybrać dwa długie i cienkie o podobnej długości, pręty. Łączymy dwa cienkie końce i zapychamy je od góry w trzy rozłupane spałki. Jeden z prętów wyprowadzamy na zewnątrz, a drugi pozostawiamy z tyłu. Prętem z przodu wiedziemy wierzchem przez trzy następne spałki i wyprowadzamy do tyłu. Pręt pozostawiony wcześniej z tyłu wyprowadzamy spodem pod trzy spałki do przodu. Powtarzamy tę czynność. Po opleceniu jednego okrążenia poprzednią czynność powtarzamy przeplatając jednak /nie przez trzy jak wcześniej /zawsze przez jedna spałkę do przodu. Pamiętać jednak należy, żeby pręt idący z dołu krzyżował się wierzchem z poprzednim. Pręty skończone grubymi końcami należy połączyć z nowymi pretami. Tu obowiązuje zasada, że końce grube łączymy z grubymi końce cienkie z cienkimi.



A /łączenie dwustronne:

Obydwa końce pozostawiamy u dołu. Lewy koniec podginamy do tyłu i w utworzony otwór z przodu tego końca zapychamy nowy tak, że koniec nowego pręta wystaje u góry dna. Takie łączenie stosujemy w dnach koszy gospodarczych gdzie nie ma znaczenia która strona dna jest ładniejsza.



B /łączenie jednostronne:

Obydwa końce pozostawiamy u dołu. Pod lewy koniec podkładamy nowy pręt także obydwa końce są u dołu. Podobnie czynimy z następnym. Jedna strona dna jest ładniejsza. Ma to znaczenie w koszach, które trzyma się na kolanach czy stawia na obrusie. Dno pleciemy do wymaganego rozmiaru starając się zakończyć cienkimi prętami. Ostatnie łączenie powinno być przykryte ostatnią parą prętów.



- dno owalne

W dnie owalnym rozstawiamy krótsze spałki tak aby po skrajach ustawić po dwie, a środkowe po jednej /według porządku: 2+1+1+2 /W przypadku naszego dna odległości pomiędzy spałkami powinny wynosić ok. 2,5 do 3 cm naszym przypadku potrzebujemy cztery pręty o podobnej długości i grubości. Pierwszy pręt zakładamy od góry w rozłupany otwór pierwszej po prawej pojedynczej spałki. Prętem tym wiedziemy na prawo wierzchem przez następne dwie spałki ,dalej pod spodem pod trzy spałki, kolejno wierzchem przez dwie spałki, po czym pod jedną spałkę wyprowadzając do góry pozostawiamy ją. Następny nowy pręt zapychamy od góry w następną pojedynczą spałkę i wiedziemy nim wierzchem przez następną dalej pod dwie następne poczym pod trzy kolejne, przez dwie dalsze potem przez dwie na jedną pod jedną i wyprowadzając dogóry pozostawiamy ją. Tak rozpoczęte dno obracamy o 180 stopni i z dwoma nowymi prętami postępujemy tak ja poprzednio. Dno zakańczamy w 4 pręty podobnie jak w dnie okrągłym.




Zakładanie osnów


Po oczyszczeniu dna obcinamy sekatorem /jego płaską stroną /nie zaplecione wystające spałki i w ich miejsce zapychamy pręty osnowowe po lewej i prawej stronie każdej spałki. W naszym przypadku będą to 24 osnowy. Natomiast w dnie owalnym poczynając od środkowej dłuższej spałki wpychamy kolejno 2 /pojednej z lewej i prawej /1 po lewej, 2, 1, 1, 1, 1, 2, 1, 2, 1, 2, 1, 1, 1, 1, 2, 1. łącznie 24 osnowy. Po zapchaniu osnów rozpoczynamy ich zginanie. Pod dowolną osnowę po jej prawej stronie podkładamy patyczek i na nim przeginamy tę osnowę na prawo wierzchem przez następne dwie osnowy i kierujemy ją ku dołowi kolejną po prawej czynimy podobnie i tak z każdą następną. Ostatnie dwie osnowy wpychamy kolejno pierwszą w otwór utworzony przez pierwszą zgiętą na patyczku i następną w otwór pod dwie wcześniej zgięte osnowy. Po tej czynności odwracamy dno osnowami do góry i wszystkie osnowy zaginamy do góry tak aby odległości między nimi były podobne.




Gima


Wyplot ścianki kosza rozpoczynamy a takoż kończymy splotem zwanym gimą. Do wykonania gimy potrzebujemy 6 prętów podobnej długości i grubości. Gimę rozpoczynamy trzema prętami i cienkimi końcami. Zakładamy kolejno wyprowadzając cienkie końce na zewnątrz za 1, 2 i 3 osnowę. Plecenie rozpoczynamy ostatnim lewym prętem wiodąc go pod dwie po prawej stronie osnowy dalej pod jedną i wyprowadzając na zewnątrz pozostawiając go, podobnie czynimy z drugim i trzecim prętem gimy. Pręty łączymy dwustronnie podobnie jak w dnie okrągłym. Gimę kończymy cienkimi prętami.




Warstwa


Ściankę kosza możemy wypleść splotem płóciennym i wówczas dobrze jest żeby ilość osnów była nieparzysta naszym przypadku będziemy pletli sposobem warstwowym. Przygotujemy sobie 24 pręty cieńsze od prętów osnowowych i rozpoczynamy wyplot w następujący sposób: w dowolnym miejscu zakładamy pręt wątkowy i prowadzimy go na prawo wierzchem przez nastepny, pod następny i wyprowadzamy na zewnatrz. Kolejny pręt zakładamy pod następną od lewej strony, osnowę /cofamy się do tyłu /i czynimy podobnie jak z poprzednią. Z kolejnym wątkiem czynimy podobnie. Czwarty wątek pleciemy pod jedną na jedną pod jedną i wyprowadzamy na zewnątrz. Podobnie czynimy z 5 i 6 osnową. 7 osnowę pleciemy pod jedną, na jedną, pod jedną, na jedną, pod jedną, na jedną, pod jedną i wyprowadzamy na zewnątrz i tak podobnie postępujemy z pozostałymi wątkami. Obowiązuje tu schemat: 3x po raz, 3 x po dwa i po 3 do końca. Kończymy warstwę doprowadzając do takiej sytuacji, żeby za każdą osnową pozostawał jeden cienki wątek. Te cienkie końcówki wątkowe obcinamy nożem tuż za osnową i wykonujemy gimę plecioną podobnie jak na dole kosza.




Obręb górny zwykły


Po wyrównaniu wysokości kosza przystępujemy do wykonania obrębu górnego naszym przypadku wykonamy go w trzy pary. Pod dowolną osnowę podkładamy 2 patyczki /każdy grubości tej osnowy /i na nich zginamy tę osnowę na prawo wiodąc ją pod nadsępną osnowę i wyprowadzając na zewnątrz pod drugą z prawej strony podkładamy jeden patyczek i postępujemy jak poprzednio z trzecią osnową po prawej czynimy podobnie.
             Mamy trzy zgięte osnowy i teraz pierwszą z nich licząc od lewej po prawą prowadzimy podobnie jak w gimie w prawo pod dwie następne za jedną i wyprowadzamy na zewnątrz do niej dodajemy zginając pierwszą z lewej stojącą osnowę tworzymy parę leżącą równolegle także ten dołożony pręt leży po lewej stronie tego pierwszego. Podobnie postępujemy tworzyma drugą i trzecią parę.
             Mamy trzy pary. Teraz licząc od lewej po prawa z pierwszej pary bierzemy pierwszy pręt /licząc od prawej po lewą będzie to zawsze piąty pręt/ i postępujemy podobnie aż do ostatniego stojącego pręta.
             Mamy sytuację: trzy pary i jeden stojący pręt. Bierzemy piąty pręt i wpychamy go pod pierwszy zgięty na początku pręt /wyrzucając uprzednio zapchane tam patyki /i do niego dodajemy ostatni stojący pręt. Zostały nam trzy pary i trzy zgięte na początku pręty bez par. Ta więc każdemu z nich dodamy parę. Najpierw piąty pręt pierwszemu bez pary wpychamy pod jeden sadowiąc go przy nim po prawej stronie. Kolejni podobnie postępujemy z trzecim, wpychamy go pod dwa i wreście pierwszy wpychamy pod trzy. Po tak wykonanym zakończeniu obcinamy zbędne pręty i dokładnie go czyścimy /usuwamy zbędne końce /.


rys. Tomasz Kowal


Obręb warkoczowy


Pod jedną wolną osnowę podładamy patyczek, na nim zaginamy osnowę na prawo na zewnątrz. D tej zagiętej osnowy dodajemy po jej lewej stronie nowy pręt. Kolejno podobnie czynimy z drugą osnową po prawej stronie. Następnie pierwszą parę kierujemy na prawo pod patyczkiem drugiej pary, po czym tę parę prowadzimy dalej pod pierwszą stojącą osnowę z prawej strony i wyprowadzamy ją do wewnątrz. Z trzecią osnową postępujemy jak poprzednio z tym, że nową parę kładziemy na wierzch wcześniej wyprowadzonej pary do środka. Mamy dwie pary wyprowadzone na zewnątrz i jedną do wewnątrz. Teraz pierwszą zewnętrzną parę z lewej strony podobnie jak poprzednią parę prowadzimy do wewnątrz i zamiast nowego pręta dodajemy po jej lewej strony parę z wnętrza. Dalej z ostatnią parę zewnętrzną postępujemy jak poprzednio. Powstały dwie trójki na zewnątrz i jedna para wewnątrz. W następnych czynnościach postępujemy podobnie jak poprzednia z tym jednak, że pierwsze pręty od prawej strony trójki zawsze pozostawiamy do obcięcia po zakończeniu warkocza.


Pałąk


Wybieramy ładny grubszy pręt. Wyginamy go na słoju, donicy czy czymś podobnym. Po zaostrzeniu końców zapychamy go po przeciwległych stronach kosza. Następnie wybieramy 6 lub 7 /w zależności od grubości pałąka /długich i cienkich prętów jednej strony pałąka zakładamy od środka dwa po lewej stronie i dwa po prawej stronie poczym dwa pręty po prawej stronie przeprowadzamy pod pałąkiem do tych dwóch po lewej i tak całą czwórką pilnując równoległości owijamy pałąk trzy razu staramy się nie kolankować prętów /skolankowany pręt należy wymienić /Po przeciwnej stronie postępujemy podobnie. Tak wyprowadzone pręty na zewnątrz wprowadzamy pod gimą po lewej stronie pałąka i następnie przeprowadzamy te pręty wierzchem po lewej stronie pałąka krzyżujemy na zewnątrz i po prawej stronie pałąka wprowadzamy te pręty pod gimą do wewnątrz kosza po czym końcówki prętów zaplatamy pomiędzy osnowy. Tak samo postępujemy po przeciwnej stronie pałąka




Wzdów 29 styczeń 2003 r.     Zdzisław Kwasek




⇧ Do góry

Zdzisław Kwasek © Copyright 2002
shengjk@tlen.pl
Pomógł Pajączek